داده شود و آزادى مردم از جهات ديگر ضرر و زيانى به اجتماع عادلانه و پيشرو ندارد و اين براى دو ملاحظه است : اول آنكه در يك اجتماع عادلانه مردم به طبع خود خيرجو و خوش اخلاق و شرافتمند و راستگو و پارسا بار مىآيند و پس از احراز عدالت و برابرى در معيشت عوامل خير و نيكو كارى و خوش رفتارى بر مردم غلبه مىكند و آزادى آنها را به خير و خوبى مىكشاند نه شر و فساد . و دوم اين كه آزادى در عقيده و نظر بهترين وسيلهء پيشرفت جامعه است و در سايهء يك نظم عادلانه و زندگى با رفاه بايد افراد خاصيت و جوهر خود را نشان دهند و به سوى ترقّى و پيشرفت گرايند و اين مقصود حاصل نشود جز به اينكه در خود حسّ آزادى كامل درك كنند و مانعى سر راه خود به نظر نياورند و اختناق و سلب آزادى افراد به هر نام و هر رنگ مايهء ركود و عقب گرد جامعه مىشود . از مجلسى ( ره ) - ظاهر اين است كه اين خطبه طولانى بوده و شامل ذكر فضائل اهل بيت و تعيين امام از آنها بوده است ، چنانچه از اخبار ديگر بر مىآيد ، و چون نصب امام از خاندان عصمت زمينهء شورش منافقانى بوده كه بدان راضى نبودند و هم پيمان شده بودند تا امر امامت را از خاندان او بگردانند ، به انصار دستور داده بود كه سلاح برگيرند براى جلوگيرى از شورش . از مجلسى ( ره ) - اين حديث نبوى با تفسيرش از طرق عامه هم روايت شده است ، مسلم به سند خود ، در باب خطبهء جمعه از جابر بن عبد اللَّه از پيغمبر ( ص ) روايت كرده كه فرمود در آخر خطبه : من اولى هستم از هر مؤمنى از خودش ، هر كه مالى را بجا گذارد از آن خاندان او است و هر كس وامى يا ضياعى ( زن و فرزند و آب و ملك بىسرپرست ) بجا گذارد بر عهدهء من است و سر و كارش با من است .